Mizofoni (Misophonia) Nedir? Seslerden Rahatsız Olmak!

Yüksek sesden çok rahatsız olmak
Mizofoni nedir?

Mizofoni Nedir? Seslerden Rahatsız Olmak! 

 Mizofoni terimi İlk olarak 2001 yılında Jastreboff ve arkadaşları tarafınca geliştirilmiştir. Latince bir kelime olan mizofoni; nefret anlamına gelen “miso” ve ses anlamına gelen “phonia” kelimelerinden oluşmaktadır. Mizofoni kavramı bazı kaynaklarda Selective Sound Sensitivity Syndrome şu demek oluyor ki 4S olarak geçmektedir.

Tanımlamak gerekirse mizofoni, belirli seslerden hastalık duyma ve bunun karşısında; nefret etme, iğrenme, öfke veya tehlike şeklinde negatif duyguların açığa çıkma halidir. Bahsi geçen belirli sesler; yemek yeme, nefes alma, tırnak kesme, diş fırçalama, koklama, konuşma, hapşırma, esneme, yürüme, sakız çiğneme, gülme, horlama, ıslık, tv yada öksürük gibi basit seslerdir.

Mizofoni (Misophonia) Olduğumuzu nasıl anlarız?

Mizofoni (Misophonia) Olduğumuzu nasıl anlamış oluruz?

Mizofoni, çoğunlukla çocukluk ve buluğluk çağlarında görülür ve yaşamın geneline yayılan bir tablo çizebilir. Mizofoni hastalığı günlük hayattaki bayağı seslere karşı aşırı ve irrasyonel tepkilerle karakterize edilmektedir (Dozier, 2015). Buna rağmen, mizofoni hastalığı ile sesin şiddeti içinde bir ilişki bulunmamaktadır. Diğer bir deyişle, mizofoniye sahip olan kişiler yüksek sesle dinlenen müzikten rahatsız olmayabilir.

Mizofoni hastaları hafifçe veya basit seslere karşı rahatsızlık duyduklarından dolayı hastaların günlük aktiviteleri, toplumsal yaşamı ve ilişkileri ciddi anlamda etkilenebilir. Yine bu vaziyet hastaların yoğun kaygı duymasına sebep olarak kendilerini izole etmelerine yol açabilir. Mizofoni rahatsızlığı ile savaşım eden kişiler bu sesi çıkaranlara karşı öfke gibi dışavurum tepkiler verdikleri için karşıdaki kişiler ile tartışabilir veya kaçınma davranışı göstererek ses nedeniyle birçok ortama girmekten vazgeçerler.

Mizofoni Hastalığı neden Olur?

Bu hastalığa neyin sebep olduğu ile ilgili net bulgular bulunmamaktadır. Ayrıca mizofonik kişilerle meydana getirilen çalışmalarda yaş, cinsiyet, etnik köken, eğitim ve gelir düzeyi benzer biçimde değişkenlerin hastalık için bir risk oluşturduğuna dair bulgu saptanmamıştır.

Mizofoni Hastalığının belirtileri:

Bu hastalığa haiz olan kişilerde görülen fizyolojik emarelere bakıldığında:

  • Taşikardi,
  • Taşipne,
  • Dispne,
  • Ağız kuruluğu,
  • Terleme,
  • Göğüste, kollarda ve başta baskı hissi,
  • Kaslarda gerilme gözlemlenmektedir (Jastreboff ve Hazell, 2004).

Mizofoni için DSM-5’te belirlenmiş tanı ölçütleri yer almamaktadır; fakat mizofoni için ayrı tanı ölçütlerine ihtiyaç duyulduğu görülmektedir. Bununla beraber DSM-5’teki obsesif kompulsif bozukluk (OKB) kısmında sınıflandırılabileceği öne sürülmüştür (Schröder ve ark., 2013). Mizofoninin davranışsal olarak kavramsallaştırılması da OKB’ye benzerdir; çünkü spesifik bir tetikleyici, rahatsızlığı hafifletmek için meydana getirilen davranışlar (kaçınma) olumsuz bir duygusal tepkiyi gidermek için yapılmaktadır.

Buna ek olarak Schröder ve arkadaşları (2013) mizofoni hastası olan kişiler için belirledikleri klinik profili şu şekilde belirtmiştir:

Özel (spesifik) seslere takıntılı olmaları

Bu sesler karşısında (ileri düzeyse) kızgınlık ve öfke sergilemeleri

Bu davranış ve duyguları gizlemeye çalışmaları.

Ek olarak mizofoni yaşayan kişilerin belirli aşamalardan geçtiğinden bahsetmiştir. 

Bunlar:

Bir insan tarafından üretilen belirli bir sesin varlığı yahut sesin beklentisi (yeme ve nefes sesleri) impulsif bir itici fizyolojik tepkiye niçin olur. Bu tepki iğrenme ile başlar ve anında öfkeye dönüşür.

Bu öfke şiddetli bir öz kontrol kaybı hissine neden olur. Nadir sadece şiddetli öfke patlamaları olur.

Fert iğrenme ve öfkesinin aşırılık ve mantıksızlığını, durum yahut kışkırtan stresöre gore orantısız bulunduğunu fark eder.

Fert mizofonik durumdan kaçınma eğilimindedir yahut ondan kaçınamazsa hastalık veren sese yoğun hastalık, öfke ya da iğrenme hisleri ile tahammül eder.

Bireyin öfke, iğrenme yahut kaçınması yoğun sıkıntı oluşturur (şu demek oluyor ki ferdin öfke veya iğrenme duyması onu rahatsız eder) veya ferdin gündelik yaşamında önemli bir engel meydana getirir.

Ferdin öfkesi, iğrenmesi ya da kaçınması obsessif kompulsif bozukluk (bulaşıcı hastalık mevzusunda obsesyon sahibi birinden iğrenme) yahut travma sonrası stres bozukluğu (ölüm tehdidi, ağır yitik veya kendisinin veya başkalarının fiziksel bütünlüğüne tehdide bağlı bir travma ile ilişkili uyaranlarda kaçınma) gibi başka bir bozukluk ile daha iyi açıklanamaz.

Mizofoni Hastalığının Tedavisi

Mizofonisi olan kişilerin başa çıkma mekanizmaları incelendiğinde genel anlamda sesin çıkabileceği ortamlara girmeme ya da ortamı terk etme benzer biçimde kaçınma davranışları ya da tetikleyici sesi çıkaran kişiyle tartışma gibi toplumsal işlevselliği bozan davranışların öne çıktığı görülmüştür (Cavanna ve Seri, 2015). Bu başa çıkma davranışlarına karşı ilk önerilen yöntemler içinde rahatsız eden sesi duymamak için ses çıkarma, kulak tıkacı kullanma, kulaklık ile müzik dinleme, kendi seslerine yoğunlaşma, dikkatini dağıtmaya çalışma ve başka manevi diyaloglar vardır (Edelstein ve ark., 2013).

Mizofoni için uygulanan tedaviler, çınlama yeniden eğitim terapisi ve bilişsel davranışçı terapilerdir. Gelecekte denenebilecek terapi şekilleri arasında kabul ve kararlılık terapisi, diyalektik davranışçı terapi gibi farkındalık ve kabul temelli yaklaşımların olabileceği öngörülmektedir.

Biroldukça hastalığın kliniğine eşlik edebilen ve birçok hastalık ile karıştırılabilen mizofoninin tedavi sürecinde nöroloji, odyoloji, iş-uğraş terapisi, nöropsikoloji, psikiyatri ve klinik psikoloji alanlarını kapsayan multi disipliner bir yaklaşımın ön planda tutulması tedavinin başarı olasılığını artırmaktadır.

Yorumları Göster

Yorum Gönder

Bilgisk.com değerli yorumunuz için teşekkür eder, sağlıklı ve huzur dolu mutlu günler dileriz.