Yumurtalık Kisti Çeşitleri ve Nedenleri!

yumurtalık kisti çeşitleri ve nedenleri

Yumurtalık Kisti Çeşitleri ve Nedenleri!

Rahmin iki yanında bulunan yumurtalıklarda yumurta gelişimi olur; progesteron ve östrojen hormonları üretilir. Genetik problemler, hormonal dengesizlik, yağ bezlerinin fonksiyon bozukluğu ve gelişim bozuklukları nedeni ile yumurtalıklarda kist oluşumu görülebilir. Oluşan yumurtalık kistleri çeşidine ve büyüklüğüne göre takip yada tedavi edilir. Yumurtalık kisti her yaşta görülebilen ve hanımların sıkça yaşadığı bir rahatsızlıktır.

Yumurtalıkta Kist Nedir?

Yumurtalıkta kist, yumurtalığın içinde yada yüzeyinde oluşan genellikle içi sıvı dolu keselerdir. Bu keseler yumurtanın gelişip atıldığı yapıdan, rahim içini kaplayan endometrium yapıdan yada direkt yumurtanın kendisinden oluşabilir. Yumurtalık kistlerinin içi berrak sıvı, akışkan çikolata kıvamında sıvı veya diş, saç, kemik, yağ gibi farklı dokular ile dolu olabilir. Yumurtalık kistlerinin pek çok farklı çeşidi bulunur. Kistin çeşidine ve büyüklüğüne göre farklı emareler oluşur ve farklı tedavi yöntemleri uygulanır.

Yumurtalık Kistinin emareleri nelerdir?

Yumurtalık kistlerinin birçoğu emare bile vermediğinden muayene esnasında tesadüfen tespit edilir. Emare vermeyen kistler çoğunlukla çok minik veya geçici olan, zaman içinde kendiliğinden yok olan, dönemsel kistlerdir. Kistler büyükse ve yayılma eğiliminde ise o vakit önemli belirtiler verir. Yumurtalık kistlerinin en çok karşılaşılan belirtileri, kasıklarda ve karında ağrı, adet döneminde ve ilişki esnasında ağrı, adet gecikmesi, adet düzensizliği ve hamile kalmakta sorundır. Eğer kist kötü huylu ise çevre dokulara ve organlara baskı yapacağından karın şişliği, kabızlık, sık idrara çıkma benzer biçimde durumlar oluşturur.

Yumurtalık Kisti Çeşitleri nedir?

Folikül Kisti: Büyüyüp gelişen yumurta hücresinin zamanı vardığında çatlaması gerekir. Eğer çatlama gerçekleşmez ve yumurta büyümeye devam ederse folikül kisti doğar. Gençlerde sıkça rastlanan folikül kisti 2-4 cm boyutunda olup genellikle tane döneminde atılır.

Korpus Luteum Kisti: Korpus luteum yumurtanın olgunlaşıp atıldığı yapıdır. Progesteron hormonu salgılayabilen hücrelerden kaynaklanır. Normalde yumurtanın atıldığı tane sürecinde parçalanıp atılması gerekir. Atılmadığında içinde sıvı birikerek 3-5 cm’yi bulan korpus luteum kistleri meydana gelir. Korpus luteumlar hormon üreten kistler olduğundan tane düzensizliği oluşturabilir.

Endometrioma: Rahim içini kaplayan endometrium yapısı dışarı yumurtalıklara taştığında burada kist oluşturur. Yumurtalıklarda kanama ile oluşan endometrioma kisti, içini dolduran sıvının görüntüsü çikolataya benzediğinden çikolata kisti olarak da bilinir.

Dermoid Kist: genellikle embriyonel dönemde, olmaması ihtiyaç duyulan bir dokunun yumurtalık içinde kistleşmesi sonucu dermoid kist kaynaklanır. Dermoid kistlerin içinde, kıl, diş, kemik, kıkırdak benzer biçimde normalde olmaması gereken dokular bulunur.

Seröz Kistadenom: Seröz kistadenomları içi berrak sıvı dolu, 5-15 cm büyüklüğünde iyi huylu kistlerdir. Normalde bening kısaca iyi huylu tümörler olsalar da zaman içinde yüzde 30’u kötü huylu kanserlere dönüşürler.

Müsinöz Kistadenom: Yumurtalıklarda görülen en büyük kistler olan müsinöz kistadenomların büyüklüğü 30 santimetre’ye kadar çıkabilir. İyi huylu kistlerin yüzde 25 kadarını müsinöz kistadenomlar oluşturur.

Yumurtalık Kisti Tanısı iyi mi Konur?

Kasıklarda ve karında ağrı şikayeti ile gelen hastaya öncelikle tabip fizik muayene yaparak bası uygular ve elle kontrol gerçekleştirir. Sonrasında ultrason ile görüntüleme yaparak yumurtalık kisti tespit edilir. Tespit edilen kistin çeşidinin ve kanserojen olup olmadığının tanısı için çeşitli testler ve gerektiği takdirde MR görüntülemesi gerçekleştirilir. Farklı kist türleri için farklı tümör markerları önemlidir. Seröz tümörler için Ca-125, müsinöz tümörler için Ca19-9, germ hücreli tümörlerde AFP ve Beta HCG değerleri, önemli kanser göstergeleri olur. Yumurtalık kistinin kötü huylu olduğu tespit edilirse MR veya BT ile görüntüleme yapılarak başka bölgelere yayılıp yayılmadığı ve hangi organlara baskı yaptığı tespit edilerek kanserin derecesi belirlenir.

Yumurtalık Kisti hanımlarda çoğu zaman Kaç yaşlarında Ortaya Çıkmaya başlar?

Yumurtalık kistleri çeşidine bakılırsa farklı yaş gruplarında görülebilir. Adölesan dönemde yani erişkinlik döneminde, üreme çağında yada menopoz döneminde kistler doğar. Çoğunlukla buluğluk döneminde görülen kistler fonksiyonel kistlerdir. Yani hormon dengesizliğinden kaynaklı oluşan ve zaman içinde kendiliğinden kaybolan kistlerdir. Doğuştan oluşan dermoid kistler de erken yaşta kendini izah edebilir. çoğu zaman üreme çağında görülen kistler seröz kistadenomlar, korpus luteum kisti ve çikolata kistleridir. Menopoz döneminde görülen kistler ise kötü huylu olabileceğinden sıkı takibi yapılmalı ve gerektiği takdirde müdahale edilmelidir.

Yumurtalık Kisti Ağrı Yapar Mı?

Yumurtalık kistlerinin birçoğu belirti bile vermezken bir kısmı ise ağrı oluşturur. Yumurtalık kistlerinde ağrı kasıklarda ve karında görülür. Büyük kistler, adet gecikmesi ve ağrılı bir tane dönemine niçin olabilir. Ek olarak ilişki esnasında da ağrı ve acıya sebep olabileceğinden ferdin yaşam şartlarını olumsuz etkisinde bırakır.

Yumurtalık Kisti ve Kanser Tedavisi

Yumurtalık kisti tümörü her yaşta görülebilir fakat özellikle menopoz döneminde görülen yumurtalık kistlerin birbir çok kanserdir. Kanserojen kistler çabuk yayılır ve çsafha dokulara, organlara baskı uygular. Her kanserde olduğu şeklinde yumurtalık kisti tümöründe de erken tanı çok önemlidir. Kanserojen kistler cerrahi operasyonla alınır fakat eğer kistin konumu ve büyüklüğü operasyon esnasında çevre organlara zarar verecek boyutta ise kemoterapi ile küçültme işlemine gidilir. Kemoterapi tedavisi sonrasında laparotomi ile kistin tamamı alınır. Bazı durumlarda kanser tehlikeli boyutlarda seyrediyor ise yumurtalığın tüm bunlarnın alınması gerekebilir.

Yumurtalık kisti tedavisi

Yumurtalık Kisti Tedavisi Nasıl Yapılır?

Birçok yumurtalık kisti şikayet oluşturmaz ve tedavi gerektirmez. Folikül kistleri, gebelik döneminde oluşan kistler ve fonksiyon kistler kendiliğinden yok olacağından tedaviye ihtiyaç duyulmaz. Çikolata kistleri benzer biçimde agresif seyreden kistler ve kötü huylu tümörler ise tedavi gerektirir. Yumurtalık kisti tedavisinde kistin büyümesini durdurmak için doktor tarafından doğum kontrol ilaçları önerilebilir. Kistin büyümeye devam etmesi yada menopoz döneminde görülmesi kötü huylu bir hastalığa dönüşebileceğinden ameliyat ile cerrahi müdahale gerektirebilir. Kist çok büyük değilse laparoskopi kısaca kapalı ameliyat gerçekleştirilir. Kist büyük olduğunda ve kötü huylu olduğunda ise laparotomi yani açık ameliyat gerçekleştirilerek bir kesi yapılır. Eğer kist kötü huyluysa ve yayılma gösterdiyse ooferektomi yapılarak yumurtalıkların hepsinın alınması da gerekebilir.

Yumurtalık Kistleri Anne Baba Olmaya Etki Eder Mi?

Yumurtalık kisti çeşitlerinin bir kısmı gebeliğe engel oluştururken diğer bir kısmı oluşturmaz. Folikül kistleri ve geçici olan fonksiyonel kistler gebeliğe engel oluşturmayan kistlerdir. Çikolata kistleri ise kanamalı olduğundan ve çevre dokulara yapışık olabileceğinden gebeliğe engel oluşturabilen kistlerdir. Hamileliği zorlaştıran bir öteki konum PCOS yani Polikistik Over Sendromudur. Çok fazla sayıda ufak yumurtalık kist oluşturan bu hastalık, tane düzenini bozarak hamile kalmak için olumsuz bir durum oluşturur.

Yumurtalık Kisti Tedavisinde Nelere Dikkat Edilmeli?

Yumurtalık kisti tedavisinde bireyin yaşına ve doğurganlığına, kistin çeşidine ve ebatlarına, kistin oluştuğu döneme ve gelişme eğiliminde olup olmadığına dikkat edilmelidir. Büyüme eğiliminde olmayan kistlere ilaç tedavisi yada cerrahi tedavi uygulanmaz. Bu kistlerde dikkat edilmesi ihtiyaç duyulan tertipli kontrollere giderek gelişiminin takip edilmesidir. Eğer cerrahi müdahale gerektiren bir kist oluşumu varsa bu durumda kişinin çocuk sahibi olmak isteyip istemediği önem taşır. Eğer çocuk sahibi olmak bekliyorsa doğurganlık korunacak şekilde yumurtalık alınmadan operasyon gerçekleştirilir.

Her hastalıkta olduğu şeklinde yumurtalık kistlerinde de erken tanı önemlidir. Tertipli kadın hastalıkları muayenesi ile kist oluşumu ve takibi yapılmalıdır.


Yorumları Göster

Yorum Gönder

Bilgisk.com değerli yorumunuz için teşekkür eder, sağlıklı ve huzur dolu mutlu günler dileriz.